HR-Services & -Voorzieningen
HR-Services & -Voorzieningen zijn structurele HR-diensten die werkgevers in het leven roepen om de uitvoering van het HR-beleid ondersteunen. Voorbeelden zijn een intern mobiliteitsbureau, een scholingsadviseur, een vertrouwenspersoon, of een doorlopend aanbod van cursussen & trainingen voor medewerkers. Deze diensten worden soms intern georganiseerd, maar ook vaak extern ingekocht bij een arbodienst, zorgverlener of trainings- en adviesbureau.
Het organiseren van deze diensten voor medewerkers is een essentieel onderdeel van de zorg voor duurzame inzetbaarheid. Hiermee wordt het bevorderen van duurzame inzetbaarheid namelijk op een structurele manier verankerd in de organisatie.
We maken hieronder onderscheid tussen vier soorten HR-Services & -Voorzieningen die kunnen bijdragen aan het bevorderen van duurzame inzetbaarheid:
- arbozorg-voorzieningen,
- bedijfszorg-voorzieningen,
- opleidings- & ontwikkelings-voorzieningen,
- loopbaan- & mobiliteits-voorzieningen.
Arbozorg-voorzieningen
De verplichtingen van de werkgever op het gebied van arbeidsomstandigheden zijn vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). De werkgever dient te zorgen voor de volgende arbozorgvoorzieningen:
- Bedrijfsarts & Arbo-dienst: De werkgever dient te zorgen voor toegang tot een bedrijfsarts voor onder meer verzuimbegeleiding, preventie en advisering. De wijze waarop dit is georganiseerd (bijvoorbeeld via een arbodienst of een maatwerkregeling) mag de werkgever zelf bepalen, zolang aan de wettelijke eisen wordt voldaan.
- Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E): De werkgever dient een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) uit te voeren en deze actueel te houden, inclusief een plan van aanpak.
- Preventief medisch onderzoek (PAGO/PMO): De werkgever werknemers periodiek een preventief medisch onderzoek (PAGO/PMO) aan te bieden, afgestemd op de risico’s in het werk.
- Preventiemedewerker: De werkgever dient ten minste één preventiemedewerker aan te stellen; in kleine organisaties mag de werkgever deze rol zelf vervullen.
- Bedrijfshulpverlening (BHV): De werkgever dient te zorgen voor een adequate bedrijfshulpverlening (BHV), afgestemd op de aard en omvang van de organisatie en de aanwezige risico’s.
Het instellen van een vertrouwenspersoon is niet verplicht op grond van de Arbowet, maar kan wel in de cao zijn vastgelegd. Op cao-niveau wordt ook vaak een arbo-catalogus ontwikkeld, een op de sector afgestemde gids met informatie, instrumenten en praktische oplossingen voor het verbeteren van arbeidsomstandigheden.
De instrumenten die werkgevers kunnen inzetten in het kader van de arbo-zorg zijn elders uitgebreid gedocumenteerd. In deze gids voor duurzame inzetbaarheidsinstrumenten & -interventies volstaan we daarom met een beperkt aantal verwijzingen die werkgevers kunnen helpen de bovengenoemde onderdelen van de arbo-zorg te organiseren. Voor meer informatie over arbo-instrumenten verwijzen we naar het door het Ministerie van SZW opgezette Arboportaal.nl.
Bedrijfsarts & Arbo-dienst: Overzicht Arbo-dienstverleners
Overzicht met zoekfunctie van bij de brancheorganisatie OVAL aangesloten arbodienstverleners.
Bedrijfsarts & Arbo-dienst: Checklist Basiscontract Arbo-dienst
Praktische checklist, opgesteld door brancheorganisatie OVAL, die werkgevers kunnen gebruiken bij het vastleggen van afspraken met de arbodienst.
Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E): Steunpunt RI&E
Routeplanner en bibliotheek met meer dan 100 voorbeeld RI&E's van verschillende branches, ontwikkeld door het steunpunt RI&E.
Preventief medisch onderzoek: Leidraad PAGO/PMO
Leidraad voor de opzet en uitvoering van periodiek arbeids- en gezondheidskundig onderzoek (PAGO) en preventief medisch onderzoek (PMO), opgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde
Preventiemedewerker: Handreiking Preventiemedewerker
Handreiking van de SER, waarin de rol, taken en verantwoordelijkheden van de preventiemedewerker worden beschreven, met praktische aanwijzingen voor het opzetten, uitvoeren en borgen van preventie-taken.
Bedrijfshulpverlening: Handreiking Bedrijfshulpverlening (BHV)
Door de SER opgestelde handreiking waarin de taken, rollen en organisatie van bedrijfshulpverlening (BHV) worden beschreven, met praktische aanwijzingen voor het opzetten, uitvoeren en borgen van BHV-taken.
Vertrouwenspersoon: Wegwijzer Vertrouwenspersoon
Door TNO ontwikkelde handreiking voor werkgevers en werknemers met praktische informatie over de rol, taken, positie en randvoorwaarden van de vertrouwenspersoon bij de opvang, advisering en begeleiding rond ongewenste omgangsvormen op het werk.
Arbo-catalogus: Arbocatalogi.net
Compleet overzicht van door de arbeidsinspectie getoetste arbo-catalogi, inclusief verwijzingen.
Bedrijfszorg-voorzieningen
In aanvulling op de klassieke arbo-dienstverlening bieden verschillende zorgverzekeraars een uitgebreid pakket aan bedrijfszorgdiensten om werkgevers te ondersteunen bij het bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van hun personeel.
De kern van het aanbod van de zorgverzekeraars is een scala aan interventies die de werkgever via de verzekeraar bij zorgaanbieders kan inkopen. Daarnaast wordt vaak ook een organisatie-scan, een plan-instrumenten en een dashboard aangeboden om het aanbod te selecteren, de interventies te plannen en het gebruik ervan te monitoren.
We geven hieronder een overzicht van de bedrijfszorg-websites van de zorgverzekeraars met een integraal aanbod op dit gebied.
Aanbod Bedrijfszorg-interventies VGZ
Overzicht van bedrijfszorg-interventies die worden aangeboden door zorgverzekeraar VGZ.
Aanbod Bedrijfszorg-interventies Menzis
Overzicht van bedrijfszorg-interventies die worden aangeboden door zorgverzekeraar Mensiz.
Aanbod Bedrijfszorg-interventies Zilveren Kruis
Overzicht van bedrijfszorg-interventies die worden aangeboden door zorgverzekeraar Zilveren Kruis.
Aanbod Bedrijfszorg-interventies CZ
Overzicht van bedrijfszorg-interventies die worden aangeboden door zorgverzekeraar CZ.
Aanbod Bedrijfszorg-interventies De Friesland
Overzicht van bedrijfszorg-interventies die worden aangeboden door zorgverzekeraar De Friesland.
Opleidings- & Ontwikkelings-voorzieningen
Met opleiding- & ontwikkelingsvoorzieningen bedoelen we de structurele mogelijkheden die een werkgever medewerkers biedt om hun kennis-, vaardigheden te blijven ontwikkelen. Voorbeelden van dit soort voorzieningen zijn een structureel aanbod aan cursussen & trainingen die medewerkers kunnen volgen, of de mogelijkheid om gebruik te maken van een scholingsconsulent.
Opleiding- & ontwikkelingsvoorzieningen dragen bij aan de duurzame inzetbaarheid van medewerkers doordat ze medewerkers helpen om hun competenties op peil te houden en te verbeteren.
We geven hieronder een aantal inspirerende voorbeelden van de manier waarop werkgevers in de praktijk opleiding- & ontwikkelingsvoorzieningen organiseren.
Generiek Trainingsaanbod
Trainingen op basis van inzichten uit de positieve psychologie die medewerkers kunnen helpen bij het ontwikkelen van competenties die nodig zijn om te kunnen meebewegen met veranderingen.
E-Learning aanbod A&O-fonds Provincies
Online platform voor provincie-medewerkers met onlinecursussen, webinars, podcasts en e-books op het gebied van persoonlijke en professionele ontwikkeling.
oZone: Het leerplatform voor de techniek
Digitaal leerplatform met ruim 600 kennismodules over techniek voor medewerkers van bedrijven die zijn aangesloten bij A+O Metalektro
Opleidings- & Ontwikkelingsplannen
Door Bureau Berenschot voor de Metalektro-sector ontwikkeld hulpmiddel om op individueel en teamniveau de gewenste competentieontwikkeling in kaart te brengen.
Handreiking Persoonlijk Ontwikkelingsplan Zestor
Handreiking voor het persoonlijk ontwikkelingsplan opgesteld door de branche-organisatie voor Hbo-instellingen.
Format Persoonlijke Ontwikkelingsplan
Format voor een persoonlijk ontwikkelingsplan, ontwikkeld door Op Weg naar Duurzame Inzetbaarheid in opdracht van het ministerie van SZW.
POP Template Schouten & Nelissen
Template voor het opstellen van een POP ontwikkeld door training- & adviesbureau Schouten & Nelissen.
Loopbaan- & Mobiliteits-voorzieningen
Met loopbaan- en mobiliteitsvoorzieningen bedoelen we structurele voorzieningen die het voor medewerkers gemakkelijker maken om van positie te veranderen: een andere afdeling, of een andere functie, een hogere positie, of juist stapje terug, bij dezelfde werkgever, of bij een andere.
Voorbeelden van dit soort voorzieningen zijn interne loopbaanadviseurs, mobiliteitsbureaus, vacaturenetwerken en projectenmarkten. Vaak worden dit soort voorzieningen door samenwerkingsverbanden van werkgevers op regionaal of sectoraal niveau georganiseerd.
Loopbaan- en mobiliteitsvoorzieningen dragen bij aan de duurzame inzetbaarheid van medewerkers doordat zij een goede aansluiting tussen persoon en werk bevorderen. Hieronder geven we een aantal inspirerende voorbeelden van de manier waarop werkgevers in de praktijk loopbaan- en mobiliteitsvoorzieningen organiseren.
Interne 'carrière-hub' van NN Group waar medewerkers via een 'job-portal' toegang hebben tot interne vacatures, ontwikkelingskansen en mobiliteitsinformatie om hun loopbaan binnen de organisatie vorm te geven.
Interne projecten-markt van Unilever waarin medewerkers via een online platform worden gematcht met project- en werkervaringen buiten hun huidige functie om hun vaardigheden te verbreden, nieuwe ervaringen op te doen en hun loopbaan binnen de organisatie te bevorderen.
Mobiliteits- en loopbaancentrum voor de grafische sector dat werknemers ondersteunt met loopbaanadvies, arbeidsbemiddeling en begeleiding van-werk-naar-werk.
Regionaal loopbaan- en vacatureplatform van zorg- & welzijnswerkgevers Gelderland, waarop medewerkers terecht kunnen voor informatie en advies over opleiding & ontwikkeling, actuele vacatures en loopbaanmogelijkheden binnen de sector.